Vẽ nghệch ngoạc trên giấy có phải chỉ là trò nghịch ngợm? Nhiều phụ huynh đang hiểu sai về hành động này của trẻ

Có lẽ không ít lần bạn bắt gặp con cầm bút và say mê vẽ nghệch ngoạc trên giấy. Chỉ trong vài phút, một tờ giấy trắng đã kín những đường tròn, nét ngoằn ngoèo hay các mảng màu chồng lên nhau. Với người lớn, đó có thể chỉ là những nét vẽ lộn xộn. Nhưng với trẻ, đó lại là cách con khám phá thế giới và kể một câu chuyện theo cách riêng của mình.

Chính vì vậy, nhiều phụ huynh băn khoăn: Có nên để con tiếp tục vẽ nghệch ngoạc trên giấy hay nên hướng dẫn con vẽ đúng ngay từ đầu?

Câu trả lời là không nên vội ngăn cản. Nếu được đồng hành đúng cách, những nét vẽ tưởng như vô nghĩa ấy lại mang đến nhiều lợi ích cho sự phát triển của trẻ hơn chúng ta nghĩ.

Vì sao trẻ thích vẽ nghệch ngoạc trên giấy?

Nhiều cha mẹ cho rằng trẻ vẽ nghệch ngoạc trên giấy vì chưa biết vẽ hoặc chỉ đang nghịch. Thực tế, đây là một giai đoạn phát triển rất bình thường. Trước khi có thể vẽ được ngôi nhà, bông hoa hay con vật, trẻ cần trải qua quá trình làm quen với cây bút và học cách điều khiển bàn tay.

Những nét vẽ đầu tiên chính là “bài tập” của đôi tay

Khi cầm bút và tạo ra các đường thẳng, đường cong hay vòng tròn, trẻ đang rèn luyện khả năng điều khiển cổ tay, ngón tay và lực cầm bút.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để sau này trẻ tập viết chữ dễ dàng hơn.

Vì vậy, nếu thấy con vẽ nghệch ngoạc trên giấy, đừng chỉ nhìn vào kết quả. Hãy nhìn vào kỹ năng mà con đang từng ngày rèn luyện.

Mỗi bức tranh đều có một câu chuyện riêng

Có khi trên giấy chỉ là vài nét ngoằn ngoèo, nhưng khi hỏi: “Con đang vẽ gì vậy?”

Bạn sẽ bất ngờ vì con có thể kể:

• Đây là ông bà đang đi dạo.
• Đây là chiếc tàu vũ trụ.
• Đây là cả gia đình mình.

Điều đó cho thấy trẻ đang học cách liên kết hình ảnh với ngôn ngữ, trí nhớ và trí tưởng tượng.

Đó là giá trị lớn hơn rất nhiều so với việc bức tranh có đẹp hay không.

Não bộ cũng đang phát triển qua từng nét bút

Ít ai để ý rằng hoạt động vẽ nghệch ngoạc trên giấy còn giúp trẻ phát triển nhiều kỹ năng cùng lúc.

Hoạt động của trẻ	Kỹ năng được rèn luyện
Cầm và điều khiển bút	Vận động tinh
Quan sát màu sắc	Khả năng nhận biết
Chọn vị trí để vẽ	Tư duy không gian
Kể về bức tranh	Ngôn ngữ và giao tiếp
Tiếp tục hoàn thành bức vẽ	Khả năng tập trung

📌 Điểm đáng lưu: Đừng hỏi “Con vẽ cái gì?” Hãy thử hỏi “Con kể cho ba mẹ nghe về bức tranh này nhé?”. Chỉ cần thay đổi cách đặt câu hỏi, trẻ sẽ có thêm cơ hội phát triển khả năng diễn đạt và tự tin chia sẻ suy nghĩ của mình.

Khi nào việc vẽ nghệch ngoạc trên giấy là hoàn toàn bình thường?

Hành động vẽ nghệch ngoạc trên giấy của trẻ đa số là hành động bình thường nên cha mẹ cũng không cần phải quá lo lắng. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là một phần của quá trình phát triển tự nhiên.

Con thích cầm bút bất cứ khi nào có cơ hội

Nếu trẻ chủ động tìm giấy để vẽ, thích đổi màu bút hoặc hào hứng khoe “tác phẩm” với người lớn, đó thường là dấu hiệu tích cực. Con đang hứng thú với việc khám phá và sáng tạo.

Những nét vẽ ngày càng có chủ đích hơn

Ban đầu trẻ có thể chỉ vẽ các đường ngẫu nhiên. Sau một thời gian, bạn sẽ nhận thấy con bắt đầu lặp lại những hình quen thuộc như vòng tròn, mặt cười, ngôi nhà hoặc người que.

Đây là dấu hiệu cho thấy khả năng quan sát và tư duy hình ảnh của trẻ đang dần phát triển.

Khi nào cha mẹ nên lưu ý nếu trẻ thường xuyên vẽ nghệch ngoạc trên giấy?

Nếu trẻ thường xuyên vẽ nghệch ngoạc trên giấy, cha mẹ cần lưu ý trong các trường hợp sau:

Con chỉ thích vẽ nhưng né tránh mọi hoạt động khác

Nếu trẻ vẫn vui vẻ học tập, chơi đùa và giao tiếp bình thường thì việc thích vẽ nghệch ngoạc trên giấy không phải là vấn đề.

Ngược lại, nếu con gần như chỉ thu mình vào việc vẽ, không còn hứng thú với những hoạt động từng yêu thích hoặc rất ít tương tác với mọi người, cha mẹ nên trò chuyện cùng giáo viên để có thêm góc nhìn.

Điều cần quan tâm không phải là việc con vẽ nhiều, mà là những thay đổi trong hành vi hằng ngày.

Trẻ thường xuyên vẽ lên mọi bề mặt dù đã được nhắc nhở

Không ít phụ huynh đau đầu vì tường, bàn học hay cửa tủ đều trở thành “giấy vẽ”.

Thay vì quát mắng, hãy tự hỏi:

Liệu con đã có một nơi được phép vẽ chưa?

Nhiều trẻ chưa phân biệt được đâu là nơi có thể sáng tạo và đâu là nơi cần giữ gìn. Khi được chuẩn bị một góc vẽ riêng cùng những quy tắc đơn giản, tình trạng này thường giảm đi đáng kể.

Đừng vội gắn cho con một “chiếc nhãn”

Chỉ vì trẻ thích vẽ nghệch ngoạc trên giấy không có nghĩa con mất tập trung, hiếu động quá mức hay có vấn đề về hành vi.

Mỗi đứa trẻ có cách khám phá thế giới khác nhau. Có bé thích xếp hình, có bé mê kể chuyện, cũng có bé thích cầm bút và vẽ bất cứ điều gì mình nghĩ đến.

Nếu con vẫn phát triển phù hợp với lứa tuổi, cha mẹ không nên quá lo lắng chỉ vì những nét vẽ chưa giống hình mẫu của người lớn.

 

Đồng hành thế nào để con được sáng tạo mà ngôi nhà vẫn sạch sẽ?

Thay vì tìm cách ngăn con vẽ nghệch ngoạc trên giấy, cha mẹ có thể biến sở thích này thành một hoạt động vừa học vừa chơi.

Chuẩn bị cho con một “góc được phép vẽ”

Một chiếc bàn nhỏ, vài tờ giấy trắng và hộp bút màu là đủ để trẻ biết đây là không gian của riêng mình.

Khi có nơi để thỏa sức sáng tạo, trẻ cũng dễ chấp nhận quy định không vẽ lên tường, bàn hay sách hơn.

Đừng sửa từng nét vẽ của con

Một câu nói như:

“Mặt trời phải ở trên cao.”

hay

“Con mèo đâu có màu xanh.”

…có thể vô tình làm trẻ mất hứng thú.

Thay vì sửa, hãy hỏi:

• Vì sao con chọn màu này?
• Điều gì đang xảy ra trong bức tranh?
• Nhân vật này đang làm gì?

Đó là cách giúp trẻ phát triển khả năng quan sát, kể chuyện và tự tin thể hiện suy nghĩ.

Khen đúng điều đáng khen

Đừng chỉ nói:

“Con vẽ đẹp quá.”

Hãy cụ thể hơn:

• Ba mẹ thích cách con phối nhiều màu.
• Hôm nay con tô cẩn thận hơn hôm trước.
• Con kể chuyện rất hay qua bức tranh này.

Những lời khen cụ thể giúp trẻ hiểu mình đang tiến bộ ở đâu và có thêm động lực sáng tạo.

📌 Checklist dành cho cha mẹ

Nên làm ✔️

1. Chuẩn bị giấy và bút màu để con dễ dàng sử dụng.
2. Dành thời gian hỏi con về bức tranh.
3. Trưng bày một vài tác phẩm con yêu thích.
4. Khuyến khích con sáng tạo theo ý tưởng riêng.

Không nên ✘

1. Chê bức tranh “xấu”.
2. So sánh với bạn khác.
3. Ép con vẽ giống mẫu.
4. Quát mắng ngay khi con lỡ vẽ sai chỗ.
5. Chỉ khen khi con vẽ đẹp.

📌 Điểm đáng lưu ý: Một bức tranh đẹp chưa chắc giúp trẻ phát triển bằng một bức tranh được tự do sáng tạo.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ thích vẽ nghệch ngoạc trên giấy có phải là dấu hiệu tăng động?

Không. Phần lớn trẻ đều trải qua giai đoạn này. Chỉ nên tìm hiểu thêm nếu việc vẽ đi kèm nhiều thay đổi bất thường khác về hành vi hoặc giao tiếp.

Có nên dạy trẻ vẽ theo mẫu ngay từ đầu?

Không nên. Trẻ cần thời gian để khám phá và tự do thể hiện ý tưởng trước khi học các kỹ thuật vẽ cụ thể.

Bao nhiêu tuổi trẻ bắt đầu thích vẽ nghệch ngoạc trên giấy?

Nhiều trẻ bắt đầu cầm bút và tạo những nét vẽ đầu tiên từ khoảng 12–18 tháng tuổi. Khi lớn hơn, các nét vẽ sẽ dần có chủ đích và mang nhiều ý nghĩa hơn.

Kết luận

Vẽ nghệch ngoạc trên giấy không đơn thuần là một trò nghịch ngợm. Đó có thể là bước khởi đầu để trẻ rèn luyện khả năng quan sát, điều khiển đôi tay, phát triển trí tưởng tượng và học cách diễn đạt suy nghĩ của mình.

Điều cha mẹ cần làm không phải là yêu cầu con vẽ thật đẹp, mà là tạo một môi trường an toàn để con được thử, được sai và được sáng tạo. Đôi khi, chính những nét vẽ tưởng như đơn giản hôm nay lại là nền tảng cho sự tự tin và khả năng học hỏi của trẻ trong tương lai.

Nếu bài viết này hữu ích, bạn có thể tiếp tục khám phá những chủ đề mà nhiều phụ huynh cũng đang quan tâm:

Doodle là gì? → Giải thích doodle và sự khác biệt với vẽ nghệch ngoạc.

Tại TotoPop, chúng mình tin rằng việc học không chỉ là ghi nhớ kiến thức mà còn là hành trình giúp trẻ phát triển tư duy, cảm xúc và sự tự tin mỗi ngày.

 Fanpage: https://facebook.com/totopopvn

 TikTok: https://www.tiktok.com/@totopop.vn

 Shopee: https://shopee.vn/totopop_2026

Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng TotoPop trên hành trình giúp con lớn lên hạnh phúc và tự tin hơn mỗi ngày.